Gösteri Çağında Medya Söylemi: Televizyon Haberciliğinde Uyuşturucuyla Mücadelenin Temsili
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18445500Özet
Gösteri çağı, hayatın her alanına gösterinin nüfuz etmesi, gerçekliğin gösteri ile şekillenmesi, tüketimin ve imajların yükselmesiyle öne çıkmaktadır. Günümüzde bu durumun yaşandığı toplumlar ise gösteri toplumları olarak ifade edilmektedir. Medya, gösteri çağının en etkin araçlarından biridir. Gösteri çağı, medya söylemini de şekillendirmekte ve bu söylemler gösterinin kurallarıyla oluşturulmaktadır. Araştırmanın amacı, gösteri çağında televizyon haberciliği pratiklerini, gösteri odaklılığın haber söylemini nasıl etkilediğini uyuşturucuyla mücadeleye ilişkin haberler üzerinden ortaya koymaktır. Uyuşturucu maddeler, özellikle çocuklar ve gençler için tehdit oluşturmakta ve her geçen zaman oluşturduğu tehdidin boyutu daha da artmaktadır. Bu nedenle de bu sorun; ilgili kurum, kuruluş ve vatandaşlarla ortak şekilde etkin mücadele edilmeyi gerektirmektedir. Hemen her konuda olduğu gibi böylesine önemli bir konuda da en önemli bilgilendirme ve farkındalık oluşturma aracı medyadır. Araştırmada, ana haber bültenleri içerisinde izlenme oranlarıyla öne çıkan Show ve Atv Ana Haber örneklem olarak belirlenmiş ve bu bültenlerde yayınlanan uyuşturucuyla mücadeleye ilişkin haberlere betimsel analiz uygulanmıştır. Analiz sonucunda ilgili televizyon haberlerinin uyuşturucuyla mücadeleyi; gösteri etkisinde bir gerçeklikle; konunun öneminden/ hassasiyetinden uzak; izlenme, sansasyon, haz ve heyecan odaklı bir habercilik pratiğiyle temsil ettiği görülmüştür.
Anahtar kelimeler: gösteri çağı, medya, haber, televizyon, televizyon haberciliği, uyuşturucu.
Referanslar
Altunay, A. (2012). Evdeki dünya: Televizyon. N. Bayram (Ed.), Toplum ve iletişim (ss. 105–125) içinde. Anadolu Üniversitesi.
Arık, E. (2013). Gösteri çağı’nda televizyon haberciliği. Kocaeli Üniversitesi İletişim Fakültesi Araştırma Dergisi, 11, 83–103.
Atv Haber. (2020a). Uyuşturuculu peruk! https://www.youtube.com/watch?v=MuiJrHJtk0I
Atv Haber. (2020b). Damdaki torbacı polisten kaçtı ama droneden kaçamadı! https://www.youtube.com/watch?v=tnL99GZKgt0I
Avcı, C. (2020). Bir televizyon eğlencesi: Mizah teorileri açısından Güldür Güldür Show. UHAD–Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi, 3(4), 39–55.
Avrupa Uyuşturucu ve Uyuşturucu Bağımlılığı İzleme Merkezi. (2023). Avrupa uyuşturucu raporu 2023: Eğilimler ve gelişmeler. https://www.euda. europa.eu/publications /european-drug-report/2023/drug-situation-in-europe-up-to-2023_tr
Bağımlılıkla Mücadele Yüksek Kurulu.(t.y.). Uyuşturucu bağımlılığı. https://bmyk.gov.tr/TR-67180/uyusturucu-bagimliligi.html
Birleşmiş Milletler Türkiye. (2024). Dünya uyuşturucuyla mücadele günü raporu: Uyuşturucu kullanımındaki artışa ve kaçakçılığın yükselişine dikkat çekiyor. https://turkiye.un.org/tr/272510-dünya-uyuşturucuyla-mücadele-günü-raporu-uyu ş tu rucu-kullanımındaki-artışa-ve-kaçakçılığın
Büyüktuncay, M. (2009). Demokratik idealden gösteri toplumuna: Don DeLillo’nun Mao II adlı eserinde birey, yazar ve terörist ilişkisi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(1), 33–67.
Cereci, S. (2013). Türkiye’deki televizyon kanallarında yayınlanan haber bültenlerinde dilin kullanılma biçimi: Masalsı anlatım. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 2(1), 7–24.
Çalık, D., & Toker, G. (2016). Ekran çağı insanı ve dijital toplum. XXI. Yüzyılda Türkiye’de İnternet Konferansı Bildirileri içinde (ss. 1–9). Ankara.
Debord, G. (2021). Gösteri toplumu (A. Ekmekçi & O. Taşkent, Çev.). Ayrıntı Yayınları. (Orijinal çalışma 1967)
Dışişleri Bakanlığı. (t.y.). Türkiye’nin uyuşturucu ile mücadelesi. https://www.mfa. gov.tr/turkiye_nin-uyusturucu-ile-mucadelesi_.tr.mfa
Emniyet Genel Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Başkanlığı. (t.y.). Misyon, vizyon ve temel değerler. https://www.narkotik.pol.tr/vizyonumuz
Erdoğan, Ş. B. (2021). Görsel kültürün küresel kültüre dönüşmesinde kitle iletişim araçlarının rolü. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25(3), 109–126.
Gezen, A. K. (2018). Uyuşturucu bağımlılığının yazılı basında temsili. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 47, 467–485.
Gezgin, S. (2017). Gözetimi ve magazini sıradanlaştıran bir araç olarak sosyal medya. S. Gezgin & A. E. İralı (Ed.), Yeni medya analizleri (ss. 11–32) içinde. Eğitim Yayınevi.
Güllüoğlu, Ö. (2012). Bir kitle iletişim aracı olarak televizyonun popüler kültür ürünlerini benimsetme ve yayma işlevi üzerine bir değerlendirme. Global Media Journal, 2(4), 64–86.
Günerigök, M. (2018). Gösteri toplumu, tarihselcilik ve sekülerleşme. Sosyoloji Divanı, 6(11), 213–225.
Güneş, B. (2014). Teşhir iletişimi (Yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Güven, S. K., & Kar, A. (2010). Medyanın seyirlik sunakları: Yarışma programları. Folklor/Edebiyat Dergisi, 16(61), 17–32.
Jandarma Genel Komutanlığı. (t.y.). Kolluk etik ilkeleri. https://www.jandarma.gov.tr/kurumlar/jandarma.gov.tr/Jandarma/Kolluk_Etik_Ilkeleri/Kolluk_Etik_Ilkeleri.pdf
Kaya, S. (2017). Guy Debord’un Gösteri Toplumu adlı çalışması bağlamında mekân ve modanın tüketim unsuru olarak incelenmesi. Journal of History Culture and Art Research, 6(3), 818–830.
Özdemir, M. (2010). Nitel veri analizi: Sosyal bilimlerde yöntembilim sorunsalı üzerine bir çalışma. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 323–343.
Özgür, Ö., Çifçi, E. G., Ceyhan, M. Ş., Kocadaş, B., & Kılıç, M. (2011). Gönülsüz medyatikler: Gazetelerde yer alan haberler bağlamında medya ve madde bağımlısı çocuklar. Uluslararası Risk Altındaki ve Korunması Gereken Çocuklar Sempozyumu Bildirileri içinde (ss. 435–450). Ankara.
Postman, N. (1994). Televizyon: Öldüren eğlence – Gösteri çağında kamusal söylem (O. Akınhay, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
Show Ana Haber. (2023a). Bastonlu dede uyuşturucu kuryesi çıktı! https://www.youtube.com/watch?v=FPiIUvYNWwE
Show Ana Haber. (2023b). Torbacının “uyuz” müşterisi! https://www.youtube.com/watch?v=DuSCRWKd4-Y
Show Ana Haber. (2025). “Çilek” lakaplı uyuşturucu baronu yakalandı. https://www.youtube.com/watch?v=8Bo_MAsWeA0
Sözbilir, M. (2009). Nitel veri analizi. https://fenitay.wordpress.com/wp-content/ uploads/ 2009/02/1112-nitel-arac59ftc4b1rmada-veri-analizi.pdf
Şeker, M. (2007). Televizyon haberciliğinde küresel format ve haberciliğe etkileri. Selçuk İletişim Dergisi, 4(4), 36–44.
Türk Dil Kurumu. (t.y.). Türk Dil Kurumu sözlükleri. https://sozluk.gov.tr/
Türkiye Psikiyatri Derneği. (t.y.). Uyuşturucu madde bağımlılığı. https:// psikiyatri .org.tr / halka-yonelik/45/uyusturucu-madde-bagimliligi
Utma, S. (2020). İletişim çağında medya ve kültür etkileşimi: Medyatikleşen kültürler. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(3), 39–52.
Vardar, S. (2018). Sanal anlatıcının eleştirisi: Gösteri çağında tarihyazım tartışmalarına bir katkı. Folklor/Edebiyat Dergisi, 24(93), 207–232.
Yeşilay. (t.y.). Madde bağımlılığı nedir? https://www.yesilay.org.tr/tr/bagimlilik/madde-bagimliligi
Yıldız, A. (2023). İnternet çağında gösteri toplumu ve popüler annelik. İNŞA – İnsan ve Şehir Araştırmaları Dergisi, 1(1), 95–113.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Oğuzhan Sarı

Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.

